Bỏ qua menu, vào nội dung chính

Lương, bảo hiểm và thuế thu nhập cá nhân toàn tập

Từ lương tối thiểu vùng tới quyết toán thuế: mỗi tập một phép tính có công cụ đi kèm, ví dụ số cụ thể và văn bản còn hiệu lực tại ngày đăng. Cho kế toán, nhân sự và người lao động tự kiểm bảng lương của mình.

  1. 6 phút đọc

    Gross và Net là gì - cách đọc bảng lương cho đúng

    Lương gross không phải lương net cộng thêm một khoản nhỏ. Khoảng cách giữa hai con số này gồm bảo hiểm bắt buộc và thuế thu nhập cá nhân, và nó tăng nhanh hơn bạn nghĩ khi lương tăng.

  2. 10 phút đọc

    Lương cơ sở 2026 là gì, khác lương tối thiểu vùng ở đâu và ai bị ảnh hưởng

    Lương cơ sở 2026 là 2.530.000 đồng/tháng từ 01/07/2026 theo Nghị định 161/2026/NĐ-CP. Bài phân biệt lương cơ sở với lương tối thiểu vùng, chỉ ra ba chỗ con số này chạm tới doanh nghiệp tư nhân (trần đóng BHXH, trợ cấp thai sản, BHYT hộ gia đình) và tính thử bằng công cụ.

  3. 10 phút đọc

    Hệ số lương là gì: cách tính lương theo hệ số và vì sao doanh nghiệp tư nhân ít dùng

    Hệ số lương là con số nhân với lương cơ sở để ra lương tháng của cán bộ, công chức, viên chức. Bài giải thích cách đọc bảng hệ số, tính một ví dụ giáo viên có phụ cấp bằng công cụ, và chỉ ra vì sao doanh nghiệp tư nhân chép nguyên hệ số Nhà nước có thể trả dưới lương tối thiểu vùng.

  4. 12 phút đọc

    Cách tính lương theo ngày công: công thức, cách tính một ngày công và ví dụ từng bước

    Hướng dẫn cách tính lương tháng cho nhân viên theo ngày công thực tế: hai cách xác định ngày công chuẩn, công thức tính một ngày công, cách xử lý ngày nghỉ phép, nghỉ lễ, nghỉ không lương, lương thử việc, phụ cấp và các khoản khấu trừ, kèm ví dụ tính từ lương thoả thuận tới số tiền thực nhận.

  5. 10 phút đọc

    Lương khoán và lương sản phẩm: cách tính, khi nào dùng và bẫy đóng BHXH

    Lương khoán trả theo khối lượng công việc và thời hạn hoàn thành, lương sản phẩm trả theo số sản phẩm đạt chuẩn. Bài giải thích cách tính từng loại, căn cứ đóng BHXH theo Nghị định 158/2025, ví dụ bảng lương xưởng may tính bằng công cụ và ba cái bẫy khiến doanh nghiệp bị truy đóng.

  6. 11 phút đọc

    Cách tính lương tăng ca: công thức làm thêm giờ ngày thường, ngày nghỉ, ngày lễ và ban đêm

    Hướng dẫn cách tính lương tăng ca theo Bộ luật Lao động 2019: mức tối thiểu cho làm thêm giờ ngày thường, ngày nghỉ hằng tuần, ngày lễ tết, phụ cấp làm việc ban đêm, cách xác định tiền lương giờ, giới hạn số giờ làm thêm, ví dụ tính cụ thể, phần tiền tăng ca được miễn thuế thu nhập cá nhân và cách ghi nhận giờ tăng ca để không tranh chấp.

  7. 10 phút đọc

    Thưởng Tết cho nhân viên: có bắt buộc không, tính thế nào và thuế ra sao

    Thưởng Tết không bắt buộc theo Bộ luật Lao động 2019 trừ khi công ty đã cam kết trong hợp đồng hay quy chế thưởng. Bài giải thích cách viết quy chế, thưởng Tết có đóng BHXH không, thuế TNCN tính vào tháng nào và ví dụ số tính bằng công cụ theo biểu thuế 5 bậc năm 2027.

  8. 11 phút đọc

    Các khoản phụ cấp không phải đóng BHXH và không tính thuế TNCN 2026: hai danh sách khác nhau

    Khoản không đóng BHXH và khoản không tính thuế TNCN là hai danh sách do hai văn bản khác nhau quy định. Bài đối chiếu từng khoản theo Nghị định 158/2025 và Nghị định 253/2026, chỉ ra khoản nào lọt cả hai, khoản nào chỉ lọt một, và tính một bảng lương mẫu bằng công cụ.

  9. 9 phút đọc

    Tiền ăn ca có tính thuế TNCN không: mức miễn 1,2 triệu và cách ghi trong quy chế

    Từ 01/07/2026, tiền ăn giữa ca trả bằng tiền chỉ tính thuế TNCN phần vượt 1.200.000 đồng/người/tháng; công ty tự tổ chức bữa ăn thì không tính. Bài dẫn nguyên văn Nghị định 253/2026, tính ví dụ bằng công cụ, và chỉ cách ghi quy chế để khoản ăn ca không bị tính BHXH.

  10. 7 phút đọc

    BHXH, BHYT, BHTN trừ trước thuế: hai mức trần khác nhau, đừng gộp làm một

    Ba khoản bảo hiểm bắt buộc tổng cộng 10,5% lương, trừ trước khi tính thuế TNCN. Nhưng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và bảo hiểm thất nghiệp không dùng chung một mức trần đóng - gộp chung là cách tính sai phổ biến nhất với lương cao.

  11. 9 phút đọc

    VssID: đăng nhập, lấy lại mật khẩu và đọc đúng quá trình đóng BHXH trên ứng dụng

    VssID là ứng dụng Bảo hiểm xã hội số của BHXH Việt Nam. Bài hướng dẫn đăng nhập bằng tài khoản VssID hoặc VNeID mức 2, lấy lại mật khẩu qua tin nhắn 8079, đọc quá trình đóng BHXH, BHTN không hiểu sai, và việc phòng nhân sự nên làm khi nhân viên thấy tháng bị thiếu.

  12. 9 phút đọc

    Kinh phí công đoàn: ai đóng, đóng bao nhiêu và hạch toán thế nào theo Nghị định 105/2026

    Kinh phí công đoàn là 2% quỹ tiền lương làm căn cứ đóng BHXH, doanh nghiệp đóng, kể cả khi chưa có công đoàn cơ sở. Bài giải thích Nghị định 105/2026 (hiệu lực 16/05/2026) về phương thức, thời hạn đóng, phân biệt với đoàn phí của người lao động, tính ví dụ bằng công cụ và cách hạch toán TK 3382.

  13. 10 phút đọc

    Bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp: doanh nghiệp đóng gì, người lao động được gì

    Bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp do doanh nghiệp đóng 0,5% tiền lương, người lao động không đóng. Bài giải thích khi nào được hưởng, trợ cấp một lần và hằng tháng tính thế nào, phần doanh nghiệp vẫn phải tự trả dù đã đóng quỹ, kèm ví dụ số và công cụ tính.

  14. 10 phút đọc

    Cách tính tiền thai sản từng bước, có ví dụ và công cụ tính (áp dụng từ 01/07/2026)

    Tiền thai sản gồm tiền nghỉ bằng 100% bình quân lương đóng BHXH 6 tháng và trợ cấp một lần 5.060.000 đồng mỗi con. Bài tính từng bước cho mẹ sinh con thứ nhất, con thứ hai được nghỉ 7 tháng từ 01/07/2026, người cha khi vợ sinh, kèm công cụ tính và các bẫy thường gặp.

  15. 9 phút đọc

    Giấy nghỉ ốm hưởng BHXH: tối đa bao nhiêu ngày, mẫu mới và cách nộp cho công ty

    Giấy nghỉ ốm hưởng BHXH theo Mẫu số 07 Thông tư 25/2025/TT-BYT ghi tối đa 30 ngày mỗi lần cấp, nhưng tiền ốm đau trả theo ngày làm việc và theo hạn mức 30, 40 hoặc 60 ngày một năm. Bài giải thích hai giới hạn này, cách tính tiền, hạn nộp 45 ngày và việc công ty phải làm.

  16. 10 phút đọc

    Bảo hiểm thất nghiệp là gì: đóng bao nhiêu, ai phải đóng, hưởng khi nào theo Luật Việc làm 2025

    Bảo hiểm thất nghiệp là quỹ người lao động và doanh nghiệp mỗi bên đóng 1% tiền lương, Nhà nước hỗ trợ tới 1%, trả bốn chế độ khi mất việc. Bài giải thích ai phải đóng từ 2026, trần lương đóng theo vùng, bốn chế độ và vì sao thời gian đóng BHTN là tài sản cần cân nhắc khi dùng.

  17. 10 phút đọc

    Trợ cấp thất nghiệp 2026: điều kiện, mức hưởng, hồ sơ và thời hạn nộp theo Luật Việc làm mới

    Trợ cấp thất nghiệp mỗi tháng bằng 60% bình quân lương đóng BHTN 6 tháng gần nhất, tối đa 5 lần lương tối thiểu vùng, hưởng 3 đến 12 tháng. Bài giải thích bốn điều kiện, cách đếm số tháng hưởng, hồ sơ nộp trong 3 tháng, mốc ngày làm việc thứ 11 và những lỗi làm mất tiền.

  18. 10 phút đọc

    Trợ cấp thôi việc và trợ cấp mất việc làm: cách tính, ai phải trả và vì sao thường ra số nhỏ

    Trợ cấp thôi việc bằng nửa tháng lương mỗi năm, trợ cấp mất việc làm một tháng lương mỗi năm và ít nhất 2 tháng, đều do công ty trả. Bài giải thích khi nào phải trả, cách tính thời gian sau khi trừ phần đã đóng BHTN, tiền lương dùng để tính, hai ví dụ có công cụ và thời hạn chi trả.

  19. 9 phút đọc

    Tuổi nghỉ hưu theo lộ trình: bảng tra theo tháng năm sinh cho nam và nữ, năm 2026 là bao nhiêu

    Năm 2026 tuổi nghỉ hưu trong điều kiện bình thường là 61 tuổi 6 tháng với nam và 57 tuổi với nữ, mỗi năm tăng 3 tháng với nam tới 62 tuổi, 4 tháng với nữ tới 60 tuổi. Bài có bảng tra theo tháng năm sinh, cách xác định tháng nghỉ hưu, trường hợp được nghỉ sớm hoặc muộn hơn.

  20. 10 phút đọc

    Cách tính lương hưu từng bước theo Luật BHXH 2024, có ví dụ nam, nữ và công cụ tính

    Lương hưu hằng tháng bằng tỷ lệ hưởng nhân mức bình quân tiền lương đóng BHXH đã điều chỉnh trượt giá. Bài tính từng bước: điều kiện, tỷ lệ của nam và nữ theo số năm đóng, cách lấy bình quân, trợ cấp một lần khi đóng vượt năm, mức giảm khi nghỉ sớm và lần tăng 8% từ 01/07/2026.

  21. 7 phút đọc

    Giảm trừ gia cảnh và người phụ thuộc: ai được tính, ảnh hưởng đến thuế thế nào

    Giảm trừ gia cảnh là khoản trừ trước khi tính thuế, không phải trừ sau khi đã nộp. Đăng ký đúng người phụ thuộc có thể đổi hẳn bậc thuế bạn đang chịu, nhưng khai trên giấy không có nghĩa là được trừ trên thực tế.

  22. 8 phút đọc

    Bảng lương mới cải cách tiền lương: quy định và lưu ý

    Cải cách tiền lương thay đổi cách xây dựng bảng lương của nhiều đơn vị, đặc biệt khu vực có liên quan tới lương cơ sở và lương tối thiểu vùng. Bài viết tổng hợp những điểm doanh nghiệp cần lưu ý khi rà soát lại bảng lương theo quy định hiện hành.

  23. 9 phút đọc

    Tăng lương hưu: mức tăng mới nhất và đối tượng áp dụng

    Lương hưu được điều chỉnh định kỳ theo chỉ số giá tiêu dùng và tăng trưởng kinh tế. Bài viết giải thích cơ chế điều chỉnh, ai thuộc diện được tăng, và cách tự ước lượng mức lương hưu sau điều chỉnh bằng công cụ tra cứu của Alodev.

Nhận bài mới

Để lại email để nhận bài mới của series Lương, bảo hiểm và thuế thu nhập cá nhân toàn tập, hoặc theo dõi bằng RSS.

RSS Lương, bảo hiểm và thuế thu nhập cá nhân toàn tập

Email chỉ dùng để gửi bài mới, xem Chính sách bảo mật.

Trao đổi về dự án

Cần tư vấn?