Bỏ qua menu, vào nội dung chính

Mua phần mềm không bị hớ

Đi theo người mua phần mềm từ lúc có ý định tới lúc nghiệm thu và bảo trì: viết yêu cầu, chọn nhà cung cấp, đọc báo giá, ký hợp đồng, theo dõi bản thử, nghiệm thu, bàn giao mã nguồn. Viết bởi bên làm phần mềm nên biết khách hay thiệt ở khúc nào; mỗi tập có danh sách kiểm, mẫu tài liệu điền dữ liệu giả và ảnh chụp thật.

  1. 9 phút đọc

    Có nên làm phần mềm riêng không: bảy câu hỏi trước khi chi tiền

    Viết phần mềm theo yêu cầu đáng tiền khi quy trình của doanh nghiệp đủ khác để phần mềm đóng gói phải bẻ cong, và đủ ổn định để không đổi mỗi tháng. Bảy câu hỏi trả lời trong một buổi họp giúp biết mình đang ở phía nào trước khi gọi bất kỳ công ty phần mềm nào.

  2. 8 phút đọc

    Khi nào nên build vs buy phần mềm - framework quyết định cho SME

    Build (tự xây custom) vs Buy (mua SaaS có sẵn) là quyết định 200tr-2 tỷ. Sai có thể phải làm lại 2 năm sau. Bài này là framework 8 câu hỏi giúp CEO/CFO ra quyết định đúng, dựa kinh nghiệm các dự án ALODEV đã làm.

  3. Khái niệm

    ERP đóng gói hay viết riêng

    So sánh ERP đóng gói và ERP tự xây dựng: mức tuỳ biến, thời gian triển khai, sở hữu dữ liệu.

  4. Khái niệm

    Đội IT nội bộ hay thuê ngoài

    Đội phát triển nội bộ, thuê công ty phần mềm và thuê lập trình viên tự do: chi phí tương đối, mức kiểm soát, rủi ro.

  5. 9 phút đọc

    Tự xây đội IT in-house vs thuê agency - phân tích ROI cho SME 30-100 nhân viên

    Doanh nghiệp 30-100 người thường đứng giữa lựa chọn: tự tuyển 3-5 dev/IT in-house (lương 30-60tr/người/tháng) hay thuê agency làm gói? Bài này phân tích tổng chi phí 3 năm, risk, văn hoá, và 4 mô hình kết hợp linh hoạt hơn.

  6. 10 phút đọc

    Viết yêu cầu phần mềm khi bạn không biết kỹ thuật: mẫu một trang đủ để ba bên báo giá như nhau

    Tài liệu yêu cầu phần mềm không cần thuật ngữ. Một trang gồm bảy mục: mục tiêu đo được, người dùng, năm luồng việc chính, dữ liệu, kết nối, thứ không làm và hạn chót. Kèm mẫu điền sẵn bằng dữ liệu giả và cách gửi để ba công ty báo giá trên cùng một phạm vi.

  7. 10 phút đọc

    SRS là gì: tài liệu đặc tả yêu cầu phần mềm, khi nào cần bản đầy đủ và khi nào một trang là đủ

    SRS (Software Requirements Specification) là tài liệu đặc tả yêu cầu phần mềm: mô tả phần mềm phải làm gì, cho ai, trong điều kiện nào, đủ chi tiết để làm và để nghiệm thu. Bài giải thích cấu trúc thường gặp theo chuẩn ISO/IEC/IEEE 29148, phần người mua cần đọc kỹ, và khi nào một bản rút gọn là đủ.

  8. 9 phút đọc

    Ngân sách làm phần mềm: chia tiền cho làm mới, vận hành và bảo trì trong ba năm

    Chi phí phát triển phần mềm chỉ là khoản đầu tiên. Ngân sách đúng tính đủ ba năm: làm mới, vận hành (máy chủ, tên miền, dịch vụ trả theo lượt), bảo trì và thời gian của người nội bộ. Bảng khung sáu dòng để lập ngân sách, ví dụ số giả định, và những khoản hay bị để trống.

  9. Khái niệm

    Cách chọn nhà cung cấp phần mềm

    Các bước đánh giá nhà cung cấp, danh sách kiểm và dấu hiệu cần cảnh giác.

  10. 10 phút đọc

    Mười câu hỏi để biết công ty phần mềm có từng làm thật việc bạn cần

    Hồ sơ đẹp và lời chào hàng tự tin không chứng minh được kinh nghiệm. Mười câu hỏi và phép thử trong buổi gặp đầu, từ xin xem hệ thống đang chạy tới hỏi người sẽ viết mã, giúp phân biệt công ty phần mềm đã làm thật với công ty sẽ học trên dự án của bạn.

  11. 9 phút đọc

    Chọn công ty làm phần mềm quản lý theo yêu cầu ở Hà Nội: 10 tiêu chí kiểm được

    Tìm công ty làm phần mềm theo yêu cầu ở Hà Nội thì dễ, chọn đúng thì khó. Bài đưa ra 10 tiêu chí doanh nghiệp tự kiểm được trước khi ký: pháp nhân, người khảo sát, bản chạy thử, quyền sở hữu mã nguồn, bảo hành, cách xử lý thay đổi, và các câu hỏi nên hỏi trong buổi gặp đầu.

  12. 9 phút đọc

    Đọc hồ sơ năng lực và portfolio của công ty phần mềm: dấu hiệu dự án mượn, ảnh mẫu, khách không có thật

    Hồ sơ năng lực công ty phần mềm là tài liệu bán hàng, nên đọc như kiểm toán viên đọc báo cáo. Sáu dấu hiệu dự án mượn hoặc dựng cho đẹp, cách kiểm từng dấu hiệu trong mười phút, và những gì một hồ sơ trung thực nên có.

  13. 9 phút đọc

    Freelancer, agency nhỏ hay công ty lớn: chọn theo rủi ro chứ không theo giá

    Thuê lập trình viên tự do, một đội nhỏ vài người hay một công ty lớn: mỗi lựa chọn đẩy một loại rủi ro khác nhau về phía người mua. Bảng so sánh sáu loại rủi ro, việc nào hợp với ai, và cách giảm rủi ro khi đã chọn.

  14. Khái niệm

    Tuyển kỹ sư phần mềm đầu tiên

    Khi nào nên tự tuyển thay vì thuê ngoài, quy trình phỏng vấn và bài kiểm tra kỹ thuật.

  15. Khái niệm

    Đánh giá báo giá phần mềm

    Các bước phân tích báo giá, dấu hiệu báo giá ảo và mẫu so sánh cạnh nhau.

  16. 9 phút đọc

    Vì sao ba báo giá cho cùng một phần mềm chênh nhau năm lần

    Ba báo giá làm phần mềm chênh nhau vài lần thường không phải vì một bên hét giá. Năm nguồn chênh lệch: hiểu phạm vi khác nhau, dùng lại mã có sẵn hay viết mới, có hay không kiểm thử và tài liệu, ai chịu rủi ro phát sinh, bảo hành bao lâu. Ví dụ số giả định cho thấy cách quy ba báo giá về cùng mặt bằng.

  17. 9 phút đọc

    Giá trọn gói hay tính theo giờ công: mỗi kiểu đẩy rủi ro sang ai

    Fixed price (giá trọn gói) chốt phạm vi và giá trước khi làm, bên làm chịu rủi ro ước lượng sai. Time and material (theo giờ công) trả theo giờ làm thật, người mua chịu rủi ro đó nhưng đổi hướng dễ hơn. Bảng so sánh, khi nào hợp kiểu nào, và điều khoản cần có cho từng kiểu.

  18. 9 phút đọc

    Thuê làm app doanh nghiệp năm 2026 giá bao nhiêu? Cách tính, thời gian và bảng hạng mục

    Chi phí thuê làm app doanh nghiệp năm 2026 phụ thuộc vào ba thứ: số màn hình, độ phức tạp phía máy chủ và số nền tảng. Bài giải thích từng mức phạm vi, thời gian thường gặp (10 đến 52 tuần), tỷ trọng từng hạng mục trong báo giá và những khoản hay bị bỏ sót, để doanh nghiệp so được hai báo giá với nhau.

  19. 9 phút đọc

    Chi phí thiết kế website doanh nghiệp 2026: đọc báo giá theo từng hạng mục

    Chi phí thiết kế website doanh nghiệp năm 2026 phụ thuộc số trang, có hệ quản trị nội dung hay không, và mức tích hợp. Bài giải thích ba mức phạm vi với thời gian 3-24 tuần, tỷ trọng từng hạng mục trong báo giá, các khoản định kỳ sau bàn giao, và danh sách câu hỏi để so hai báo giá.

  20. 9 phút đọc

    Những khoản không nằm trong báo giá: tên miền, máy chủ, bản quyền, SMS, email, phí cửa hàng ứng dụng

    Báo giá làm phần mềm thường chỉ tính công làm. Mười khoản chi phí ẩn hay về sau ngày bàn giao: tên miền, máy chủ, chứng chỉ, sao lưu, email giao dịch, SMS, bản đồ và API trả theo lượt, tài khoản nhà phát triển Apple và Google, phần mềm bên thứ ba, hoá đơn điện tử. Danh sách để hỏi trước khi ký.

  21. 10 phút đọc

    Hợp đồng phát triển phần mềm: khung các điều khoản phải có và ba điều khoản hay bị cài

    Một mẫu hợp đồng phát triển phần mềm dùng được gồm phần thân ngắn và các phụ lục mang phần kỹ thuật: phạm vi, lịch, nghiệm thu, thanh toán, bàn giao, bảo hành. Bài đưa khung mười điều và năm phụ lục, cùng ba điều khoản hay bị cài làm người mua mất quyền với chính phần mềm mình trả tiền.

  22. 9 phút đọc

    Ai sở hữu mã nguồn khi bạn thuê làm phần mềm: điều khoản sở hữu trí tuệ và bàn giao

    Mã nguồn (source code) là bản viết của phần mềm, thứ cho phép sửa và phát triển tiếp. Luật Sở hữu trí tuệ bảo hộ chương trình máy tính như tác phẩm; bên giao kết hợp đồng với tác giả là chủ sở hữu trừ khi có thoả thuận khác. Hợp đồng và việc bàn giao thật mới quyết định sở hữu.

  23. 9 phút đọc

    Hợp đồng phần mềm không khoá chân: 10 điều khoản về mã nguồn và dữ liệu doanh nghiệp nên đòi

    Bị khoá chân là khi doanh nghiệp không thể đổi đơn vị làm phần mềm mà không mất hệ thống hoặc dữ liệu. Bài liệt kê 10 điều khoản về mã nguồn, cơ sở dữ liệu, tài khoản dịch vụ, tài liệu và chấm dứt hợp đồng mà doanh nghiệp nên có trước khi ký, kèm cách ALODEV ghi các điều này trong điều khoản công bố.

  24. 8 phút đọc

    Tạm ứng, thanh toán theo mốc và giữ lại bảo hành: chia tiền sao cho hai bên đều yên tâm

    Thanh toán theo tiến độ trong dự án phần mềm là gắn mỗi đợt tiền với một mốc nhìn thấy được, không gắn với ngày tháng. Bài giải thích vai trò của tạm ứng, cách chọn mốc nghiệm thu để trả tiền, khoản giữ lại sau bàn giao, và dấu hiệu một lịch thanh toán lệch về một phía.

  25. 8 phút đọc

    Quản lý dự án phần mềm cho CEO non-tech - 6 nguyên tắc thực tế

    CEO không cần học scrum/agile chi tiết nhưng cần biết 6 nguyên tắc cốt lõi để quản dự án phần mềm thành công. Bài này là framework đơn giản từ kinh nghiệm các dự án ALODEV - không lý thuyết, chỉ thực tế.

  26. Khái niệm

    Chuẩn bị triển khai phần mềm

    Những việc phía doanh nghiệp cần làm trước khi triển khai: người phụ trách, dữ liệu, đào tạo.

  27. 8 phút đọc

    Demo phần mềm định kỳ: vì sao khách không xem bản thử sẽ bất ngờ lúc nghiệm thu

    Buổi xem bản thử (demo) định kỳ là lúc rẻ nhất để phát hiện hiểu sai yêu cầu. Bỏ qua các buổi đó, mọi khác biệt dồn về buổi nghiệm thu, khi sửa đắt nhất. Cách chuẩn bị một buổi demo ba mươi phút, những gì cần bấm thử, và cách ghi phản hồi để không trôi mất.

  28. 8 phút đọc

    Thay đổi yêu cầu giữa chừng: change request là gì và tính tiền thế nào cho công bằng

    Change request (yêu cầu thay đổi) là đề nghị làm khác hoặc làm thêm so với phạm vi đã chốt. Thay đổi là chuyện bình thường khi khách bắt đầu dùng bản thử; cái cần là một quy trình năm bước: ghi lại, phân loại, ước lượng, duyệt, lập phụ lục. Kèm mẫu phiếu yêu cầu thay đổi và cách tránh tranh cãi lỗi hay tính năng mới.

  29. Khái niệm

    Chuyển dữ liệu từ Excel sang phần mềm mới

    Làm sạch, ánh xạ, kiểm tra và phương án lùi khi chuyển dữ liệu cũ.

  30. 10 phút đọc

    UAT và nghiệm thu phần mềm: kiểm theo kịch bản, không kiểm theo cảm giác

    Nghiệm thu phần mềm là bên mua xác nhận phần mềm làm đúng những gì đã chốt. Cách làm chắc nhất là kiểm thử chấp nhận người dùng (UAT) theo kịch bản viết từ đặc tả: mỗi kịch bản có bước làm, dữ liệu, kết quả mong đợi. Bài hướng dẫn viết kịch bản, phân mức lỗi, và điều kiện đạt để ký.

  31. 8 phút đọc

    Mẫu biên bản nghiệm thu phần mềm và danh sách lỗi còn tồn

    Biên bản nghiệm thu phần mềm ghi phạm vi đã kiểm, kết quả, lỗi còn tồn và kết luận, làm căn cứ cho thanh toán và thời điểm bắt đầu bảo hành. Mẫu biên bản chín mục điền bằng dữ liệu giả, mẫu danh sách lỗi còn tồn, và năm lỗi hay gặp khi lập biên bản.

  32. 9 phút đọc

    Danh sách bàn giao phần mềm đầy đủ: mã nguồn, tài khoản, tài liệu, quyền quản trị máy chủ

    Bàn giao phần mềm không phải gửi một tệp nén. Danh sách năm nhóm: mã nguồn và cách dựng lại, tài khoản và quyền quản trị, dữ liệu và sao lưu, tài liệu, con người. Kèm phép thử cuối: một người khác có dựng lại được hệ thống từ những gì đã nhận hay không.

  33. Khái niệm

    Kiểm tra bảo mật trước khi đưa vào dùng

    Danh sách kiểm bảo mật ứng dụng web theo OWASP và yêu cầu bảo vệ dữ liệu cá nhân.

  34. 8 phút đọc

    Chi phí bảo trì phần mềm sau bàn giao: gồm những gì, ai trả, ghi vào hợp đồng thế nào

    Sau khi phần mềm được bàn giao, doanh nghiệp vẫn trả tiền cho máy chủ, cập nhật, sửa lỗi và tính năng mới. Bài tách rõ bảo hành và bảo trì, liệt kê từng khoản định kỳ, ba cách tổ chức bảo trì, và các điều khoản nên có trong hợp đồng để không bị bất ngờ.

  35. 7 phút đọc

    Đàm phán retainer maintenance với vendor - 6 điều khoản phải có

    Sau khi vendor bàn giao phần mềm, ký retainer maintenance để vendor support ongoing. Hợp đồng retainer quan trọng - sai 1 clause có thể tốn 50-100tr/năm. Bài này là 6 điều khoản phải đàm phán rõ + ngôn ngữ defendable.

  36. Khái niệm

    Đàm phán hợp đồng bảo trì dài hạn

    Cấu trúc gói, mức cam kết dịch vụ, phạm vi và điều khoản thoát.

  37. 9 phút đọc

    Đổi nhà cung cấp giữa chừng: lấy lại mã nguồn, dữ liệu và tài khoản mà không mất việc

    Đổi nhà cung cấp phần mềm giữa chừng làm được nếu đi đúng thứ tự: đọc điều khoản chấm dứt, giành lại tài khoản trước, nhận mã nguồn và dữ liệu, cho đơn vị mới đánh giá mã, rồi mới chấm dứt. Bài liệt kê từng bước, những gì cần kiểm khi nhận, và cách giữ phần mềm chạy trong lúc chuyển.

  38. Khái niệm

    Đưa bản chạy thử lên hệ thống thật

    Các giai đoạn đưa MVP lên production: hiệu năng, theo dõi, chi phí hạ tầng.

  39. 14 phút đọc

    ROI là gì, công thức tính ROI: 8 KPI đo lường ROI dự án phần mềm cho doanh nghiệp Việt

    ROI là gì, công thức tính ROI và cách áp cho dự án phần mềm: tính đủ chi phí đầu tư, 8 KPI quy đổi giá trị thu được, đo trước và sau khi chạy.

  40. 7 phút đọc

    Tạo quan hệ đối tác lâu dài với agency phần mềm - 5 nguyên tắc

    Đa số doanh nghiệp ký HĐ phần mềm xong là hết, lần sau phải tìm vendor mới. Cách này tốn time + risk. Tạo quan hệ đối tác lâu dài với 1-2 agency tin cậy mang lại retention + cost saving. Bài này là 5 nguyên tắc.

  41. 8 phút đọc

    Danh sách kiểm một trang: 40 câu hỏi từ lúc định làm tới một năm sau bàn giao

    Tập tổng của series Mua phần mềm không bị hớ: 40 câu hỏi chia theo tám giai đoạn, từ lúc quyết định có làm hay không, viết yêu cầu, chọn nhà cung cấp, đọc báo giá, ký hợp đồng, theo dõi, nghiệm thu, tới bàn giao và một năm sau. Mỗi câu dẫn về tập đi sâu.

  42. 10 phút đọc

    Quảng cáo phần mềm quản lý: sáu hãng đang hứa gì trên Google và Facebook, và người mua nên kiểm lại điều gì

    Tra thư viện quảng cáo công khai tháng 9/2026: MISA khoảng 2.000 mẫu quảng cáo Google, Base khoảng 300, 1Office khoảng 200. Bài đọc các lời hứa phổ biến (chấm công FaceID, dùng thử miễn phí 100%, website từ 499 nghìn), giá mỗi lượt bấm của từ khoá phần mềm, và câu hỏi người mua nên đặt cho từng lời hứa.

Nhận bài mới

Để lại email để nhận bài mới của series Mua phần mềm không bị hớ, hoặc theo dõi bằng RSS.

RSS Mua phần mềm không bị hớ

Email chỉ dùng để gửi bài mới, xem Chính sách bảo mật.

Trao đổi về dự án

Cần tư vấn?