Trong cụm tìm kiếm quanh "dịch vụ seo" trên Semrush, cơ sở dữ liệu Việt Nam, cụm "dịch vụ viết bài chuẩn seo" có khoảng 720 lượt tìm mỗi tháng và độ khó rất thấp. Nhu cầu này dễ hiểu: nội dung là phần tốn công nhất của SEO, và nhiều doanh nghiệp không có người viết thường xuyên. Câu hỏi đáng đặt ra không phải có nên thuê hay không, mà thuê phần nào, và làm sao để bài thuê ngoài vẫn mang chuyên môn của doanh nghiệp.
"Bài viết chuẩn SEO" thật ra gồm hai tầng
Tầng hình thức: kiểm được bằng công cụ
- Tiêu đề chứa cụm từ khoá chính, đủ ngắn để hiện trọn trên trang kết quả.
- Đoạn mô tả tóm đúng nội dung và nêu được lý do để bấm vào.
- Cấu trúc đề mục rõ, mỗi phần trả lời một ý.
- Đường dẫn ngắn, có nghĩa.
- Ảnh có chú thích và văn bản thay thế mô tả đúng ảnh.
- Liên kết tới các bài liên quan trên cùng website và tới trang dịch vụ.
Tầng này thuộc loại "đủ điều kiện". Thiếu thì bài khó được hiểu đúng, nhưng có đủ cũng chưa làm bài nổi bật. Các công cụ chấm điểm bài viết đo chủ yếu tầng này. Chúng tôi đã viết riêng về cách dùng công cụ kiểm tra chuẩn SEO để đánh giá bài viết, và cả giới hạn của chúng.
Tầng nội dung: chỉ doanh nghiệp mới có
Hướng dẫn của Google về nội dung hữu ích, đáng tin cậy và đặt con người lên trước đặt ra các câu hỏi như: nội dung có cung cấp thông tin, nghiên cứu hoặc phân tích nguyên bản không, có thể hiện kiến thức từ trải nghiệm thực tế không, người đọc có tin vào nguồn này không. Những thứ đó không đến từ người viết thuê chưa từng làm nghề. Chúng đến từ số liệu nội bộ, quy trình thật, sai lầm đã gặp, câu hỏi khách hàng hay hỏi.
Một bài về quy trình nhập kho viết bởi người chưa từng đứng trong kho thường đúng mà nhạt: nó liệt kê các bước ai cũng biết. Cùng chủ đề, bài có ý kiến của thủ kho về lỗi hay gặp khi nhận hàng thiếu chứng từ thì có thứ người đọc không tìm được ở nơi khác. Đó là khác biệt giữa bài "chuẩn SEO" và bài được xếp hạng.
Chia việc: thuê ngoài phần nào, giữ lại phần nào
- Nên thuê ngoài: nghiên cứu từ khoá và dàn ý, viết bản nháp từ tư liệu doanh nghiệp cung cấp, biên tập câu chữ, tối ưu hình thức, chuẩn bị ảnh minh hoạ, đăng bài và gắn liên kết nội bộ.
- Doanh nghiệp phải giữ: chọn chủ đề nào phục vụ mục tiêu kinh doanh, cung cấp tư liệu (số liệu, quy trình, ví dụ, ảnh chụp thật), duyệt chuyên môn, quyết định điều được và không được công bố.
- Nên làm chung: kế hoạch nội dung theo quý, danh sách câu hỏi khách hàng từ đội bán hàng và chăm sóc khách hàng, lịch cập nhật bài cũ.
Cách chia này giải quyết cả vấn đề thời gian lẫn chất lượng. Chuyên gia nội bộ không phải ngồi viết hai nghìn từ, chỉ cần dành một buổi trả lời câu hỏi và nửa giờ duyệt bản nháp.
Lên kế hoạch nội dung theo cụm chủ đề trước khi đặt bài
Đặt bài lẻ theo từng từ khoá thường dẫn tới hai bài tranh nhau cùng một ý định, hoặc những bài không liên kết với nhau. Cách tốt hơn là dựng cụm chủ đề trước: một trang trụ cột cho chủ đề lớn, các bài vệ tinh trả lời từng câu hỏi hẹp, liên kết qua lại.
Từ một bảng như trên, doanh nghiệp chọn các nhánh gắn với sản phẩm của mình, bỏ các nhánh không liên quan dù lượng tìm lớn, rồi mới giao đề bài. Quy trình đầy đủ có trong bài xây trụ cột nội dung bằng Topic Research của series SEO thực chiến.
Mẫu đề bài giao cho người viết
Chất lượng bài thuê ngoài phụ thuộc nhiều nhất vào đề bài. Một đề bài tốt trả lời được các mục sau:
- Người đọc là ai, đang ở giai đoạn nào: mới tìm hiểu, đang so sánh, hay sắp quyết định.
- Từ khoá chính và vài từ khoá phụ, kèm câu hỏi thật người đọc hay đặt.
- Bài này phải giúp người đọc làm được gì sau khi đọc xong.
- Tư liệu nội bộ: số liệu, ví dụ, ảnh chụp, trích lời chuyên gia. Ghi rõ phần nào được công bố.
- Điều không được viết: hứa hẹn kết quả, nêu giá, nhắc tên khách hàng, so sánh tiêu cực với đối thủ.
- Liên kết nội bộ bắt buộc: bài trụ cột, trang dịch vụ, các bài liên quan đã đăng.
- Độ dài tham khảo và định dạng: có phần câu hỏi thường gặp, có bảng hay danh sách kiểm tra hay không.
Bộ tiêu chí duyệt bài trước khi đăng
Người duyệt nội bộ không cần là chuyên gia SEO. Bảy câu hỏi sau đủ để loại phần lớn bài kém:
- Bài có trả lời đúng câu hỏi trong tiêu đề ngay ở phần đầu không, hay vòng vo mấy đoạn mới vào việc?
- Có ít nhất một chi tiết mà chỉ người làm nghề mới biết không?
- Mọi con số đều có nguồn hoặc đến từ dữ liệu của doanh nghiệp chứ?
- Có câu nào sai về chuyên môn, hoặc đúng nhưng đã lỗi thời, nhất là quy định pháp luật?
- Có hứa hẹn gì doanh nghiệp không làm được không?
- Đọc xong, khách hàng có biết bước tiếp theo là gì không?
- Nếu bỏ tên công ty đi, bài này có khác gì mười bài đang đứng đầu Google không?
Câu cuối là câu quan trọng nhất. Nếu câu trả lời là không khác, bài chưa có lý do để được xếp trên các bài đang có.
Viết bằng AI: dùng được, nhưng không thay được tư liệu
Nhiều đơn vị viết bài hiện dùng công cụ AI để tạo bản nháp. Theo hướng dẫn của Google, việc dùng AI tự nó không bị phạt, điều Google đánh giá là nội dung có hữu ích không. Tuy vậy chính sách chống spam của Google có mục lạm dụng nội dung hàng loạt: tạo số lượng lớn trang chủ yếu để thao túng thứ hạng mà không giúp người đọc, bất kể bằng cách nào.
Rủi ro thực tế của bài AI không có tư liệu là nó giống hệt mọi bài khác, và có thể sai ở chi tiết. Khi thuê dịch vụ, hỏi thẳng quy trình: AI dùng ở khâu nào, ai kiểm chứng số liệu, tư liệu nội bộ đưa vào bài ở bước nào.
Đo hiệu quả bài sau khi đăng
- Sau vài tuần: bài đã được lập chỉ mục chưa, có xuất hiện cho truy vấn nào trong Google Search Console.
- Sau vài tháng: số lần hiển thị, lượt bấm, các truy vấn mới bài bắt được ngoài từ khoá chính.
- Luôn luôn: người đọc từ bài có đi tiếp tới trang dịch vụ hoặc để lại liên hệ không.
- Định kỳ: bài có cần cập nhật vì số liệu, quy định hay sản phẩm đã đổi không.
Bài không có hiển thị sau một thời gian dài thường có một trong ba vấn đề: trùng ý định với bài khác trên cùng website, chọn chủ đề không ai tìm, hoặc chưa được lập chỉ mục vì lỗi kỹ thuật. Cách kiểm lập chỉ mục trong Search Console có trong bài hướng dẫn công cụ này.
Câu hỏi thường gặp
Bài viết chuẩn SEO là gì?
Là bài được tối ưu để Google hiểu đúng và xếp hạng cho nhóm từ khoá mục tiêu: có từ khoá ở tiêu đề và đề mục, có mô tả, cấu trúc rõ, liên kết nội bộ hợp lý. Để thật sự lên hạng, bài còn cần nội dung hữu ích, có chuyên môn và đáng tin.
Cách viết bài chuẩn SEO trên website thế nào?
Bắt đầu từ câu hỏi thật của khách hàng, chọn một từ khoá chính, xem mười kết quả đầu để hiểu Google đang ưu tiên loại nội dung nào, lập dàn ý trả lời đầy đủ hơn, đưa vào tư liệu riêng của doanh nghiệp, rồi mới tối ưu tiêu đề, mô tả, ảnh và liên kết nội bộ.
Có nên dùng dịch vụ viết bài SEO giá rẻ?
Bài giá rẻ thường được làm nhanh từ các bài có sẵn trên mạng, không có tư liệu riêng. Chúng có thể đạt điểm kiểm tra hình thức nhưng khó được xếp hạng ở chủ đề có cạnh tranh, và có rủi ro sai chuyên môn. Nếu ngân sách hạn chế, viết ít bài hơn nhưng có tư liệu thật.
Một tháng nên đăng bao nhiêu bài?
Không có con số chuẩn. Đều đặn quan trọng hơn số lượng, và năng lực duyệt của doanh nghiệp là giới hạn thật. Số bài mỗi tháng nên bằng số bài chuyên gia nội bộ duyệt kỹ được.
Bài viết thuê ngoài thuộc quyền sở hữu của ai?
Nên ghi rõ trong hợp đồng rằng toàn bộ nội dung và ảnh sau khi thanh toán thuộc về doanh nghiệp, và người viết cam kết không sao chép từ nguồn khác.
