Các mối đe doạ an ninh mạng phổ biến với doanh nghiệp nhỏ
| Hình thức | Đặc điểm |
|---|---|
| Lừa đảo qua email (phishing) | Giả mạo email từ đối tác, ngân hàng để lừa nhân viên cung cấp thông tin, mật khẩu |
| Mã độc tống tiền (ransomware) | Mã hoá dữ liệu doanh nghiệp, đòi tiền chuộc để khôi phục lại quyền truy cập |
| Tấn công qua mật khẩu yếu | Kẻ tấn công dò hoặc mua mật khẩu rò rỉ để truy cập trái phép vào hệ thống |
| Rò rỉ dữ liệu do nội bộ | Nhân viên vô tình hoặc cố ý làm lộ dữ liệu khách hàng, dữ liệu nội bộ |
Vì sao doanh nghiệp nhỏ cũng là mục tiêu tấn công
Nhiều chủ doanh nghiệp nhỏ nghĩ rằng quy mô nhỏ đồng nghĩa với việc không đáng để kẻ tấn công nhắm tới, nhưng thực tế ngược lại: doanh nghiệp nhỏ thường có hệ thống bảo mật lỏng lẻo hơn, ít nhân sự chuyên trách công nghệ thông tin, nên trở thành mục tiêu dễ khai thác hơn so với doanh nghiệp lớn có đội ngũ an ninh mạng chuyên nghiệp. Ngoài ra, doanh nghiệp nhỏ đôi khi là mắt xích trung gian để kẻ tấn công tiếp cận dữ liệu của các đối tác lớn hơn mà doanh nghiệp đó đang hợp tác, làm cho vấn đề an ninh mạng không chỉ ảnh hưởng tới riêng bản thân doanh nghiệp.
Quy định pháp luật liên quan tới an ninh mạng tại Việt Nam
Luật An ninh mạng và các văn bản hướng dẫn liên quan quy định trách nhiệm của tổ chức, doanh nghiệp trong việc bảo vệ hệ thống thông tin, xử lý sự cố an ninh mạng, và có nghĩa vụ báo cáo khi xảy ra sự cố nghiêm trọng ảnh hưởng tới an ninh mạng quốc gia hoặc quyền lợi người dùng. Doanh nghiệp xử lý dữ liệu cá nhân của khách hàng cũng cần tuân thủ các quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân, đảm bảo dữ liệu thu thập được bảo mật đúng mức, tránh rò rỉ gây ảnh hưởng tới quyền lợi người dùng và uy tín doanh nghiệp.
Giải pháp cơ bản, chi phí hợp lý cho doanh nghiệp nhỏ
- Bắt buộc dùng mật khẩu mạnh, khác nhau cho từng tài khoản, kết hợp xác thực hai lớp cho các tài khoản quan trọng (email công ty, phần mềm quản lý).
- Sao lưu dữ liệu định kỳ, lưu ở nơi tách biệt với hệ thống chính, để có thể khôi phục nếu bị tấn công mã độc tống tiền.
- Đào tạo nhân viên nhận biết email lừa đảo cơ bản, không bấm vào đường link, tệp đính kèm lạ không rõ nguồn gốc.
- Cập nhật phần mềm, hệ điều hành thường xuyên để vá các lỗ hổng bảo mật đã được nhà sản xuất công bố khắc phục.
- Phân quyền truy cập hợp lý, chỉ cấp quyền truy cập dữ liệu nhạy cảm cho những người thực sự cần dùng trong công việc.
Vì sao nên chuẩn bị sẵn kế hoạch ứng phó sự cố an ninh mạng
Nhiều doanh nghiệp nhỏ chỉ nghĩ tới biện pháp phòng ngừa mà chưa chuẩn bị phương án xử lý khi sự cố đã xảy ra, dẫn tới lúng túng, mất thời gian phản ứng khi bị tấn công thật. Một kế hoạch ứng phó cơ bản nên xác định trước: ai là người đầu mối xử lý khi phát hiện sự cố, quy trình cách ly hệ thống bị nghi nhiễm để tránh lây lan, và nguồn dữ liệu sao lưu nào dùng để khôi phục. Có sẵn kế hoạch này, dù đơn giản, giúp doanh nghiệp phản ứng nhanh hơn nhiều so với việc phải nghĩ cách xử lý ngay giữa lúc sự cố đang diễn ra.
Xây dựng thói quen an ninh mạng thay vì chỉ đầu tư công cụ
Nhiều doanh nghiệp nghĩ an ninh mạng chỉ là vấn đề công nghệ (mua phần mềm diệt virus, tường lửa), nhưng phần lớn sự cố an ninh mạng thực tế bắt nguồn từ lỗi con người: nhân viên dùng mật khẩu dễ đoán, bấm vào đường link lừa đảo, hoặc dùng chung một thiết bị cho cả công việc và mục đích cá nhân không an toàn. Vì vậy, xây dựng thói quen an ninh mạng cơ bản cho toàn bộ nhân viên, không chỉ bộ phận kỹ thuật, quan trọng không kém việc đầu tư công cụ bảo mật, và thường có chi phí thấp hơn nhiều so với hậu quả một sự cố rò rỉ dữ liệu gây ra.
Câu hỏi thường gặp
Doanh nghiệp nhỏ có cần thuê chuyên gia an ninh mạng riêng không?
Không nhất thiết ngay từ đầu, doanh nghiệp nhỏ có thể bắt đầu từ các biện pháp cơ bản, chi phí thấp (mật khẩu mạnh, sao lưu dữ liệu, đào tạo nhận biết lừa đảo) trước khi cân nhắc thuê chuyên gia hoặc dịch vụ an ninh mạng chuyên nghiệp khi quy mô và mức độ nhạy cảm dữ liệu tăng lên.
Phần mềm diệt virus miễn phí có đủ dùng cho doanh nghiệp nhỏ không?
Có thể tạm đủ cho nhu cầu cơ bản ở quy mô rất nhỏ, nhưng phần mềm trả phí thường có thêm tính năng bảo vệ nâng cao, hỗ trợ kỹ thuật tốt hơn, nên cân nhắc nâng cấp khi doanh nghiệp xử lý dữ liệu khách hàng nhạy cảm hoặc quy mô nhân sự tăng lên.
Làm sao biết doanh nghiệp đã bị tấn công mạng?
Một số dấu hiệu cảnh báo gồm: máy tính chạy chậm bất thường, xuất hiện phần mềm lạ không do nhân viên cài, dữ liệu bị mã hoá không mở được, hoặc tài khoản có hoạt động đăng nhập từ vị trí, thiết bị lạ không rõ nguồn gốc.
Sao lưu dữ liệu lên đám mây có an toàn hơn lưu trên máy tính không?
Sao lưu lên đám mây từ nhà cung cấp uy tín thường an toàn hơn chỉ lưu trên một máy tính duy nhất, vì tránh được rủi ro mất dữ liệu do hỏng thiết bị vật lý; tuy nhiên vẫn cần đặt mật khẩu mạnh, bật xác thực hai lớp cho tài khoản lưu trữ đám mây để tránh bị truy cập trái phép.
Chi phí đầu tư an ninh mạng cơ bản cho doanh nghiệp nhỏ có tốn kém không?
Không nhất thiết tốn kém, nhiều biện pháp cơ bản (đặt mật khẩu mạnh, đào tạo nhận biết lừa đảo, bật xác thực hai lớp có sẵn miễn phí trên nhiều nền tảng) gần như không tốn chi phí, chỉ cần dành thời gian thiết lập và duy trì thói quen đúng cách cho toàn bộ nhân viên.
