Với doanh nghiệp 20-150 người, câu trả lời thường là kết hợp: mua phần mềm thuê bao (SaaS) cho nghiệp vụ chuẩn như kế toán, hoá đơn, email; thuê công ty phần mềm làm riêng phần nghiệp vụ đặc thù tạo ra lợi thế; và chỉ tuyển đội IT nội bộ khi phần mềm là sản phẩm chính hoặc cần thay đổi liên tục hằng tuần. Tuyển đội nội bộ ngay từ đầu thường đắt và rủi ro nhất cho doanh nghiệp không chuyên công nghệ, vì một hai lập trình viên khó làm đủ thiết kế, máy chủ, bảo mật, kiểm thử, và khi họ nghỉ thì hệ thống mất người hiểu.
So sánh ba đường
| Tiêu chí | Mua SaaS | Thuê công ty làm riêng | Tuyển đội IT nội bộ |
|---|---|---|---|
| Thời gian có hệ thống chạy | Vài ngày tới vài tuần | Vài tháng, có bản chạy thử theo đợt | Vài tháng tuyển người, rồi mới bắt đầu làm |
| Khoản chi | Phí theo người dùng mỗi tháng, trả theo năm | Chi phí dự án theo chặng, sau đó bảo trì | Lương, bảo hiểm, tuyển dụng, thiết bị, quản lý, mỗi tháng |
| Hợp với nghiệp vụ | Chuẩn, phổ biến | Đặc thù, có phạm vi rõ | Thay đổi liên tục, phần mềm là sản phẩm |
| Sở hữu mã nguồn và dữ liệu | Không sở hữu mã; dữ liệu theo điều khoản nhà cung cấp | Có, nếu hợp đồng ghi rõ | Có |
| Rủi ro chính | Phải theo quy trình của phần mềm; giá gia hạn tăng | Chọn sai đơn vị; phạm vi trôi | Người giỏi nghỉ việc; thiếu kỹ năng đủ mảng |
| Người quản lý phía doanh nghiệp | Người quản trị phần mềm | Người phụ trách dự án, duyệt từng chặng | Trưởng nhóm kỹ thuật có năng lực |

Chi phí thật của đội IT nội bộ
Khi so với báo giá thuê ngoài, nhiều doanh nghiệp chỉ nhân lương một lập trình viên với số tháng. Chi phí thật còn gồm bảo hiểm bắt buộc phần doanh nghiệp đóng (khoảng 21,5% tiền lương đóng bảo hiểm cho bảo hiểm xã hội, y tế, thất nghiệp), chi phí tuyển dụng, thiết bị và phần mềm, thời gian người quản lý kèm cặp, và khoảng trống khi người đó nghỉ. Một phần mềm doanh nghiệp đầy đủ cần nhiều kỹ năng: phân tích nghiệp vụ, thiết kế giao diện, lập trình giao diện và máy chủ, cơ sở dữ liệu, bảo mật, kiểm thử, vận hành máy chủ. Rất hiếm một hai người giỏi đủ tất cả.
Đội nội bộ đáng giá khi phần mềm là sản phẩm chính của doanh nghiệp, hoặc khi đã có hệ thống và cần người sửa đổi hằng tuần. Lúc đó, đội nội bộ có thể tiếp quản mã nguồn do công ty phần mềm bàn giao, miễn hợp đồng ban đầu đã ghi rõ quyền sở hữu và tài liệu.
Bảng quyết định theo tình huống
| Tình huống | Nên chọn |
|---|---|
| Cần kế toán, hoá đơn điện tử, email, lưu trữ tài liệu | SaaS |
| Cần chấm công, tính lương cho công ty dưới 50 người, ca cố định | SaaS |
| Quy trình bán hàng, sản xuất hoặc phân phối đặc thù, phần mềm đóng gói phải chỉnh nhiều | Thuê công ty làm riêng |
| Có nhiều phần mềm rời rạc, cần nối dữ liệu và báo cáo chung | Thuê công ty làm riêng phần kết nối |
| Phần mềm là sản phẩm bán cho khách | Đội nội bộ, có thể thuê ngoài giai đoạn đầu |
| Đã có hệ thống, cần thay đổi hằng tuần | Đội nội bộ tiếp quản, hoặc gói bảo trì định kỳ |
| Chỉ cần website giới thiệu, phạm vi rõ | Đơn vị làm web hoặc người làm tự do có hợp đồng |

Cách kết hợp thường hiệu quả
- Dùng SaaS cho phần chuẩn ngay từ đầu: kế toán, hoá đơn, email, lưu trữ.
- Chọn một nghiệp vụ đang gây thiệt hại lớn nhất, thuê công ty làm riêng phân hệ đó trước, chạy ổn 2-3 tháng rồi mới mở rộng.
- Yêu cầu mã nguồn, cơ sở dữ liệu, tài khoản dịch vụ đứng tên doanh nghiệp, có tài liệu vận hành.
- Khi hệ thống đủ lớn và thay đổi thường xuyên, tuyển một người nội bộ tiếp quản, đơn vị làm phần mềm bàn giao kỹ thuật.
Câu hỏi thường gặp
Doanh nghiệp nhỏ nên thuê ngoài hay tuyển lập trình viên?
Với doanh nghiệp không chuyên công nghệ, thuê công ty phần mềm cho dự án có phạm vi rõ thường ít rủi ro hơn tuyển một hai lập trình viên, vì phần mềm đầy đủ cần nhiều kỹ năng và hệ thống không phụ thuộc vào một người. Tuyển nội bộ hợp khi phần mềm là sản phẩm chính hoặc cần thay đổi hằng tuần.
Khi nào nên mua SaaS thay vì làm riêng?
Khi nghiệp vụ chuẩn và phổ biến, cần chạy ngay, và tổng phí thuê bao 3-5 năm vẫn thấp hơn chi phí làm riêng cộng bảo trì. Kế toán, hoá đơn điện tử, email thường nên dùng SaaS.
Thuê ngoài rồi sau này có chuyển về đội nội bộ được không?
Được, nếu hợp đồng ghi mã nguồn thuộc doanh nghiệp, mã nằm trên kho của doanh nghiệp, có tài liệu vận hành và một buổi bàn giao kỹ thuật. ALODEV bàn giao theo cách này và hỗ trợ buổi bàn giao kỹ thuật miễn phí.
ALODEV hợp với doanh nghiệp quy mô nào?
Doanh nghiệp 5-50 nhân sự cần hệ thống vận hành riêng, cần bàn giao mã nguồn và cam kết tiến độ trong hợp đồng. Dự án nhiều nhóm làm song song ở doanh nghiệp lớn thường hợp với công ty phần mềm quy mô lớn hơn.




