Rất nhiều kho hàng của doanh nghiệp vừa và nhỏ chất hàng theo kiểu còn chỗ trống thì để, dẫn tới tình trạng nhân viên mới không tìm được hàng, kiểm kê cuối năm mất cả tuần, và hàng tồn lâu bị lẫn vào phía sau không ai để ý. Vấn đề gốc rễ thường không phải do thiếu phần mềm mà do chưa có một hệ thống kệ và mã vị trí rõ ràng ngay từ đầu.
Các loại kệ kho hàng phổ biến
| Loại kệ | Phù hợp với | Lưu ý |
|---|---|---|
| Kệ trung tải | Hàng đóng thùng, tạp hóa, phụ tùng nhỏ | Chịu tải vừa phải, giá thành thấp, dễ lắp đặt |
| Kệ Selective (kệ chọn lọc) | Kho có nhiều mã hàng, cần lấy hàng thường xuyên bằng xe nâng | Tiếp cận trực tiếp từng pallet, nhưng dùng diện tích kho kém hiệu quả hơn kệ đôi sâu |
| Kệ Drive-in | Hàng cùng loại số lượng lớn, ít mã hàng, xuất nhập theo lô | Tận dụng diện tích tốt nhưng khó lấy đúng lô hàng nhập trước xuất trước |
| Kệ Mezzanine (kệ gác lửng) | Kho có trần cao, cần tăng diện tích chứa mà không mở rộng mặt bằng | Chi phí đầu tư cao hơn, cần tính tải trọng sàn kỹ trước khi lắp |
Nguyên tắc chọn kệ trước khi mua
- Đo chiều cao thực tế của kho và trừ đi khoảng hở an toàn phía trên, không chỉ dựa vào chiều cao tường để chọn số tầng kệ.
- Ước lượng tải trọng tối đa của loại hàng nặng nhất sẽ đặt lên kệ, không chọn theo tải trọng trung bình.
- Tính khoảng cách lối đi đủ rộng cho xe nâng hoặc xe đẩy tay quay đầu, thiếu khoảng cách này là lỗi phổ biến khi tự thiết kế kho không có tư vấn.
- Ưu tiên hàng quay vòng nhanh ở vị trí gần cửa xuất, hàng quay vòng chậm xếp sâu bên trong.
Đặt mã vị trí theo cấu trúc dãy, tầng, ô
Một hệ thống mã vị trí đơn giản và hiệu quả thường gồm ba phần: dãy kệ, tầng kệ, và ô trong tầng đó, ví dụ mã A02-03-05 nghĩa là dãy A, tầng 2, ô số 5. Mã vị trí nên dán trực tiếp lên kệ ở vị trí dễ nhìn, và cùng một mã đó phải khớp chính xác với mã ghi trong sổ hoặc phần mềm quản lý kho, tránh tình trạng vị trí thực tế và vị trí trên giấy lệch nhau sau một thời gian sắp xếp lại.
Khi nào cần đưa vào phần mềm thay vì ghi sổ tay
Ghi sổ tay hoặc bảng tính có thể đủ dùng khi kho có dưới một trăm mã hàng và một người phụ trách cố định nắm hết vị trí trong đầu. Khi số mã hàng tăng lên, có nhiều nhân viên luân phiên vào kho lấy hàng, hoặc doanh nghiệp cần biết tồn kho theo thời gian thực để tránh nhận đơn hàng đã hết hàng, đó là lúc nên đưa toàn bộ mã vị trí vào phần mềm quản lý kho theo vị trí. Phần mềm giúp nhân viên mới tra cứu vị trí ngay trên thiết bị cầm tay thay vì phải hỏi người cũ, và tự động cảnh báo khi một vị trí gần đầy hoặc một mã hàng sắp hết.
ALODEV hỗ trợ gì cho bài toán kho theo vị trí
ALODEV có thể tư vấn thiết kế sơ đồ mã vị trí phù hợp với diện tích và loại hàng thực tế của doanh nghiệp trước khi triển khai phần mềm, tránh tình trạng mua phần mềm quản lý kho rất mạnh nhưng dữ liệu vị trí nền tảng lại thiếu chính xác ngay từ đầu. Với doanh nghiệp đã có kho vật lý ổn định, việc số hóa vị trí thường quan trọng hơn việc chọn phần mềm nào.
An toàn lao động khi sắp xếp kệ kho hàng
Ngoài hiệu quả tìm hàng, kệ kho hàng lắp đặt đúng kỹ thuật còn ảnh hưởng trực tiếp tới an toàn lao động. Kệ cần được cố định chắc chắn vào sàn hoặc tường theo hướng dẫn của nhà sản xuất, không xếp hàng vượt tải trọng ghi trên kệ, và có biển cảnh báo tải trọng tối đa ở vị trí dễ thấy để nhân viên mới không xếp hàng sai cách gây nguy hiểm cho người làm việc gần đó.
Kiểm tra định kỳ kết cấu kệ
Kệ kho hàng sau một thời gian sử dụng có thể bị va chạm bởi xe nâng hoặc xe đẩy, làm cong vênh chân kệ mà mắt thường khó nhận ra ngay. Nên đặt lịch kiểm tra định kỳ vài tháng một lần, kiểm tra các mối nối, chân đế và độ thẳng của khung kệ, thay thế ngay các thanh bị hư hỏng thay vì tiếp tục dùng vì nghĩ chưa tới mức nguy hiểm, vì kệ sập khi đang chất đầy hàng có thể gây thiệt hại lớn cả về người lẫn tài sản.
Câu hỏi thường gặp
Kho nhỏ dưới một trăm mét vuông có cần chia dãy kệ phức tạp không
Không cần phức tạp. Với kho nhỏ, chỉ cần đặt tên đơn giản cho từng dãy kệ và đánh số tầng, ô là đủ, quan trọng là duy trì nhất quán và cập nhật khi có thay đổi, không nhất thiết phải theo mô hình kho lớn.
Kệ cũ đã lắp có cần thay khi triển khai mã vị trí không
Không cần thay kệ, chỉ cần đo lại và dán mã vị trí lên kệ hiện có. Việc thay kệ chỉ cần thiết khi kệ cũ không đủ tải trọng an toàn hoặc không tận dụng được chiều cao kho.
Hàng dễ vỡ hoặc hàng nặng nên đặt ở tầng nào của kệ
Hàng nặng nên đặt ở tầng thấp gần mặt đất để giảm rủi ro khi nâng hạ và tăng an toàn kết cấu, hàng nhẹ và dễ lấy tay nên đặt ở tầng giữa ngang tầm với, tầng cao nhất phù hợp cho hàng dự trữ ít lấy thường xuyên.
Có cần kiểm kê lại toàn bộ kho sau khi đặt mã vị trí không
Nên kiểm kê một lần để đối chiếu số lượng thực tế với sổ sách trước khi chính thức đưa mã vị trí vào phần mềm, tránh mang sai số cũ vào hệ thống mới rồi phải sửa lại nhiều lần sau đó.
Chi phí lắp một hệ thống kệ trung tải cho kho nhỏ khoảng bao nhiêu
Chi phí phụ thuộc nhiều vào diện tích, số tầng kệ và tải trọng cần chịu, nên xin báo giá trực tiếp từ đơn vị cung cấp kệ dựa trên bản vẽ mặt bằng kho thực tế thay vì áng chừng theo mét vuông, vì giá vật liệu thép biến động theo thời điểm.
