Phần lớn doanh nghiệp chỉ để ý tới website khi có chuyện: khách gọi điện báo không đặt được đơn, doanh thu từ kênh online giảm không rõ lý do, hoặc một buổi sáng phát hiện website đã rơi khỏi trang nhất Google từ bao giờ không biết. Đó là lúc website đã "ốm nặng", và chi phí xử lý lúc này luôn cao hơn nhiều so với việc phát hiện sớm. Thăm khám website định kỳ là cách phòng bệnh thay vì chờ chữa bệnh, cũng là ẩn dụ mà series bài viết này sẽ dùng xuyên suốt: không phải vì cho vui, mà vì cách một bác sĩ tiếp cận sức khoẻ con người, đo định kỳ, phát hiện sớm, can thiệp đúng lúc, gần như áp dụng nguyên vẹn cho một website doanh nghiệp.
Thăm khám website định kỳ là gì
Thăm khám website định kỳ là việc kiểm tra có hệ thống, lặp lại theo chu kỳ, toàn bộ các khía cạnh ảnh hưởng tới hiệu quả của một website: tốc độ tải trang, khả năng được Google tìm thấy và lập chỉ mục, các lỗi kỹ thuật onpage, mức độ an toàn bảo mật, và trải nghiệm thực tế của người dùng khi thao tác trên trang. Điểm khác biệt so với việc "thỉnh thoảng mở website lên xem có bị lỗi gì không" nằm ở hai chữ có hệ thống và định kỳ: mỗi lần kiểm tra đi qua cùng một danh mục hạng mục, ghi lại kết quả, và so sánh được với lần kiểm tra trước để biết xu hướng đang tốt lên hay xấu đi.
Cũng như khám sức khoẻ định kỳ không phải là chữa bệnh, thăm khám website không tự nó sửa lỗi. Nó là bước chẩn đoán: tìm ra triệu chứng, xác định nguyên nhân khả dĩ, và đưa ra khuyến nghị mức độ ưu tiên cần xử lý. Việc sửa lỗi cụ thể là bước tiếp theo, có thể tự làm hoặc cần người có chuyên môn, tuỳ độ phức tạp của vấn đề tìm thấy.
Năm chỉ số sức khoẻ của một website doanh nghiệp
Một bài khám sức khoẻ tổng quát không chỉ đo huyết áp. Tương tự, thăm khám website không chỉ dừng ở việc mở trang lên xem có chạy được không. Năm nhóm chỉ số dưới đây là khung tối thiểu nên có mặt trong bất kỳ đợt khám nào, xếp theo thứ tự người dùng cảm nhận được trước.
1. Tốc độ tải trang
Thời gian từ lúc người dùng bấm vào liên kết tới lúc nội dung chính hiển thị và có thể tương tác được. Đây là chỉ số người dùng cảm nhận rõ nhất và cũng là một yếu tố xếp hạng của Google. Website tải chậm mất khách ngay ở giây đầu tiên, trước khi họ kịp đọc bất kỳ nội dung nào.
2. Khả năng được tìm thấy và lập chỉ mục (SEO kỹ thuật)
Google có thu thập được hết các trang quan trọng của website không, có trang nào bị chặn nhầm, có lỗi cấu trúc dữ liệu làm giảm khả năng hiển thị trên kết quả tìm kiếm không. Một website chạy mượt nhưng Google không tìm thấy thì cũng như một cửa hàng đẹp nằm trong ngõ không biển chỉ dẫn.
3. Sức khoẻ nội dung và onpage
Thẻ tiêu đề, mô tả, cấu trúc heading, liên kết nội bộ có được tổ chức đúng cách để cả người đọc lẫn công cụ tìm kiếm hiểu được nội dung trang hay không. Nội dung cũ, lỗi thời, hoặc trang có nội dung mỏng cũng thuộc nhóm này.
4. Bảo mật
Chứng chỉ bảo mật (HTTPS) còn hiệu lực không, có lỗ hổng đã biết trên nền tảng đang dùng không, có dấu hiệu bị chèn mã độc hoặc liên kết spam không do quản trị viên biết không. Một website từng bị đánh dấu "không an toàn" trên trình duyệt mất niềm tin của khách nhanh hơn bất kỳ lỗi nào khác.
5. Trải nghiệm người dùng thực tế
Website có hiển thị đúng trên điện thoại không, các nút bấm và biểu mẫu có hoạt động trơn tru không, luồng từ lúc vào trang tới lúc để lại thông tin liên hệ hoặc đặt hàng có bị vướng ở bước nào không. Đây là chỉ số khó đo tự động hoàn toàn nhất, thường cần cả công cụ lẫn việc tự tay thao tác thử.
Vì sao doanh nghiệp cần thăm khám định kỳ, không đợi có sự cố
Ba lý do dưới đây là những gì lặp lại nhiều nhất trong thực tế vận hành website cho doanh nghiệp.
- Website không đứng yên. Mỗi lần đăng bài mới, cập nhật hình ảnh, cài thêm một tiện ích hay đổi giao diện đều có thể vô tình làm chậm trang, phá vỡ một liên kết, hoặc mở ra một lỗ hổng mới. Website hôm nay khác website một tháng trước, kể cả khi không ai chủ đích thay đổi gì lớn.
- Google và trình duyệt cũng không đứng yên. Tiêu chuẩn về tốc độ, bảo mật và trải nghiệm người dùng mà công cụ tìm kiếm dùng để xếp hạng thay đổi theo thời gian. Một website từng đạt chuẩn có thể tụt hạng không phải vì tự nó xấu đi, mà vì thước đo đã thay đổi.
- Phát hiện sớm luôn rẻ hơn xử lý muộn. Một liên kết hỏng phát hiện trong tuần đầu là việc sửa năm phút. Cùng lỗi đó nếu để sáu tháng, nó có thể đã kéo theo hàng chục trang khác bị ảnh hưởng, mất một phần thứ hạng tích luỹ, và việc khôi phục lại mất nhiều tuần chứ không còn là năm phút.
Hậu quả kinh doanh của việc không khám định kỳ hiếm khi đến ngay lập tức, mà đến dần: lượng khách từ tìm kiếm giảm nhẹ mỗi tháng, tỉ lệ rời trang tăng dần, cho tới khi ai đó trong công ty đặt câu hỏi "sao dạo này website ít khách vào thế" thì vấn đề đã tồn tại được nhiều tháng.
Khám định kỳ khác gì với việc chỉ chạy một công cụ đo tốc độ
Nhiều doanh nghiệp đã có thói quen thỉnh thoảng dán đường dẫn website vào một công cụ đo tốc độ miễn phí, thấy điểm số ổn thì yên tâm. Đó là một phần của việc khám, nhưng chỉ là một phần. Thăm khám định kỳ đúng nghĩa cần đi qua đủ năm nhóm chỉ số ở trên, không chỉ riêng tốc độ, vì như đã nói, các chỉ số này độc lập với nhau. Phần chi tiết về cách đo tốc độ, đọc điểm số và các công cụ đo tốc độ phổ biến đã có trong một bài riêng của ALODEV, không nhắc lại ở đây.
Bắt đầu từ đâu
Nếu doanh nghiệp của bạn chưa từng thăm khám website một cách có hệ thống, hai bài tiếp theo trong series này là điểm bắt đầu hợp lý. Bài "Dấu hiệu website đang ốm" giúp nhận diện nhanh các triệu chứng cụ thể và hậu quả kinh doanh thật của từng dấu hiệu, hữu ích khi bạn nghi ngờ có vấn đề nhưng chưa biết bắt đầu tìm ở đâu. Bài "Quy trình khám website chuyên nghiệp" đi sâu vào checklist từng hạng mục kỹ thuật, kể cả công cụ có thể tự dùng để kiểm tra nhanh trước khi cần tới chuyên gia.
Kết luận
Thăm khám website định kỳ không phải là một khoản chi phí phát sinh, mà là cách rẻ nhất để tránh những khoản chi phí lớn hơn về sau: mất khách vì trang chậm, mất thứ hạng vì lỗi kỹ thuật âm thầm tích luỹ, hoặc mất niềm tin vì một sự cố bảo mật lẽ ra đã có thể phát hiện sớm. Doanh nghiệp không cần biết lập trình để bắt đầu, chỉ cần biết mình đang thiếu việc kiểm tra định kỳ và bắt đầu từ chỉ số dễ đo nhất.
Nếu bạn muốn có một buổi khám tổng quát cho website của doanh nghiệp, đội ALODEV nhận rà soát và đưa ra danh sách khuyến nghị theo mức độ ưu tiên. Liên hệ 0939 52 62 92 hoặc email hello@alodev.vn.
Câu hỏi thường gặp
Thăm khám website định kỳ khác gì với việc đo tốc độ website?
Đo tốc độ chỉ là một trong năm nhóm chỉ số cần theo dõi. Thăm khám định kỳ đúng nghĩa còn bao gồm khả năng được Google tìm thấy, sức khoẻ nội dung onpage, bảo mật và trải nghiệm người dùng thực tế, vì các nhóm chỉ số này độc lập với nhau, website tốt ở một mặt vẫn có thể có vấn đề ở mặt khác.
Doanh nghiệp nhỏ, website đơn giản có cần khám định kỳ không?
Có, mức độ phức tạp của website không quyết định việc có cần khám hay không, vì cả website đơn giản cũng chịu ảnh hưởng từ việc Google thay đổi tiêu chuẩn xếp hạng và từ các thay đổi nhỏ mỗi lần cập nhật nội dung. Tần suất và độ sâu của việc khám mới là thứ nên điều chỉnh theo quy mô.
Không khám định kỳ thì hậu quả thực tế là gì?
Hậu quả thường không đến ngay mà tích luỹ dần: lượng khách từ tìm kiếm giảm nhẹ mỗi tháng, lỗi nhỏ không ai phát hiện kéo theo ảnh hưởng rộng hơn, và tới khi nhận ra thì chi phí khắc phục đã cao hơn nhiều so với việc phát hiện sớm.
